„Szamanizm – uniwersalna postać pierwotna wszystkich religii czy konkretna religia ludów północnoazjatyckich?”, wykład dr. hab. Bartosza Jastrzębskiego, marzec 2017

You are missing some Flash content that should appear here! Perhaps your browser cannot display it, or maybe it did not initialize correctly.

Wykład dr. hab. Bartosza Jastrzębskiego w ramach kursu wiodącego „Szamanizm syberysjki. Praktyka” Otwartego Uniwersytetu Poszukiwań

Mircea Eliade stwierdził: „Szamanizm sensu stricto jest zasadniczo syberyjskim i środkowoazjatyckim zjawiskiem religijnym”. Polski badacz, Andrzej Szyjewski, zakłada natomiast, że o szamanizmie możemy mówić wszędzie tam, gdzie „spotykamy przekonanie, że rzeczywistość jest dwudzielna, to znaczy rzeczywistość obserwowalna jest zewnętrzną formą nadającej jej istnienie i sens niewidzialnej rzeczywistości wewnętrznej lub zaświatowej. Każdy element świata ma więc swoją duchową, ukrytą, niepoznaną stronę, którą dostrzegać i ingerować w jej stosunki może tylko szaman. Szaman jest mistrzem obu światów, potrafi poruszać się zarówno między duchami, jak i pośród ludzi. W oczach szamana oba światy przenikają się w ten sposób, że rzeczywistość widzialna jest zwykle dalekim odbiciem niewidzialnej. Z tych dwóch rzeczywistość tamta (niewidzialna) jest prawdziwsza, gdyż ten świat jest światem przypadkowej zmienności, tamten zaś pozaczasowej stałości” (A. Szyjewski: Szamanizm, Kraków 2005, s. 153–154). Jak więc należy rozumieć szamanizm? Fundamentalnego sporu etnologów, antropologów i religioznawców nie sposób ostatecznie rozwiązać. Buriacja znajduje się na obszarze granicznym pomiędzy występowaniem szamanizmu, charakterystycznego dla arktycznego kręgu kulturowego, a terenami Wielkiego Stepu, poprzez który docierały tu od wieków elementy kultury chińskiej, tybetańskiej i tureckiej. Wpływy te nie doprowadziły jednak do takiego jego przekształcenia, na skutek którego utraciłby on swój pierwotny charakter.

 

3 marca 2017
Wrocław, Instytut im. Jerzego Grotowskiego, Sala Kinowa
Rodzaj nagrania: zapis dźwiękowy
Język: polski
Czas trwania: 1 godz. 53 min
© Instytut im. Jerzego Grotowskiego