Heiner Goebbels

Przeciw „Gesamtkunstwerk”

Przedmowa: Lukáš Jiřička, przekład: Anna R. Burzyńska, Sławomir Wojciechowski, Joanna Derdowska
Korporacja Ha!art, Kraków 2015

Książka Przeciw „Gesamtkunstwerk” jest pierwszą w języku polskim antologią tekstów Heinera Goebbelsa, jednego z najwybitniejszych europejskich twórców sztuk performatywnych, kompozytora, profesora związanego z legendarnym Instytutem Teatrologii Stosowanej w Giessen, którym kierował w latach 2002–2011, dyrektora prestiżowego festiwalu Ruhrtriennale w latach 2012–2014. Podstawę publikacji stanowią artykuły z dwóch najważniejszych książek Goebbelsa, zbierających jego wieloletnie doświadczenie artystyczne i pedagogiczne: Ästhetik der Abwesenheit (Estetyki nieobecności), wydanej przez „Theater der Zeit” w 2012 roku, oraz z wcześniejszej Komposition als Inszenierung (Kompozycji jako reżyserii), wydanej przez Henschel Verlag w 2002 roku. Tytuł antologii nawiązuje do jednego z najważniejszych tekstów Goebbelsa i stanowi punkt wyjścia do bezkompromisowych i radykalnych poszukiwań nie tylko w przestrzeni własnej praktyki artystycznej, ale także w ramach instytucji kultury i systemu produkcji sztuki.

...

Zebrane w tej książce teksty są próbą udzielenia informacji na temat mojej pracy rozpiętej pomiędzy tekstem a muzyką, radiem a sceną, teatrem a operą, są też próbą zrozumienia wypracowanych przeze mnie struktur i strategii. Czytelnik tych tekstów może odnieść wrażenie, że moje prace powstają na drodze quasi-konceptualnej. Jest wręcz przeciwnie. Wiele z nich powstaje intuicyjnie, dzięki różnym technikom zapominania, spontanicznym działaniom i kreacji zbiorowej; staram się w trakcie pracy pozostawić wiele miejsca dla tego, co nieświadome, aby efekt mógł zaskoczyć także mnie. Dlatego refleksja jest dla mnie możliwa tylko z perspektywy czasu – niezbędnego marginesu bezpieczeństwa. Z tego powodu teksty te nie tworzą spójnej teorii teatru, nie należy ich też rozumieć jako manifestu dotyczącego tego, jak powinny dziś wyglądać muzyka i sztuki performatywne. W najlepszym wypadku mogą nauczyć, że można rozumieć twórczość jako nieustające badania – prowadzone z myślą o teatrze jutra, którego kształtu jeszcze nie znamy.
Heiner Goebbels

POLECONE EKSPRESEM

  • Czym jest teatr?
  • Canoe z papieru. Traktat o Antropologii Teatru
  • Spalić dom. Rodowód reżysera
  • Dorota Semenowicz To nie jest obraz. Romeo Castellucci i Societas Raffaello Sanz
  •  Heiner Goebbels, Przeciw Gesamtkunstwerk
  • Gazeta Teatralna „Didaskalia” nr 135/2016
  • Gazeta Teatralna „Didaskalia” nr 137/2017
  • Gli spettacoli di Odino. La storia di Eugenio Barba e dell’Odin Teatret
  • Jean Duvignaud, Dar z niczego. O antropologii święta
  • Judith Butler, Zapiski o performatywnej teorii zgromadzeń
  • Performatyka. Terytoria
  • Między świętem a przesytem. Festiwale teatralne ich miejsce we współczesnym życi
  • „Kultura Współczesna”: Kulturowe przedstawienia sportu, nr 1/2017
  • Kręgi i płomienie. Szkice o teatrze i socjologii
  • Konteksty. Polska Sztuka Ludowa
  • Krzysztof Czyżewski, Małe centrum świata. Zapiski praktyka idei
  • Magdalena Hasiuk, Teatr Słońca. Od rewolucji na kozłach do odysei uchodźców
  • Leszek Kolankiewicz, Samba z bogami. Opowieść antropologiczna
  • Catharine Christof, Rethinking Religion in the Theatre of Grotowski