Ludwik Flaszen

Grotowski & Company. Źródła i wariacje

Wstęp Eugenio Barba
Redakcja: Monika Blige
Instytut im. Jerzego Grotowskiego, Wrocław 2014

Jest nas wielu – tych, którzy będą Ludwikowi Flaszenowi za tę książkę wdzięczni. Nie znajduję w niej choćby jednego zbędnego słowa. Zwięzłość jej stylu nas porusza. Głos jej zbuntowanego i przenikliwego autora niewątpliwie wyrasta z milczenia. Jego humor ma uśmiech tego, kto za chwilę zamilknie. To księga teatralnej mądrości.

Flaszen zmierza wprost do sedna problemu, nie oglądając się na resztę. Tym sednem jest użyteczność teatru w naszym życiu – światło i kpina, które do niego wnosi. Reszta to chwała i jej cienie. Chwała i cienie należą do przygody, dziś legendarnej, którą Ludwik Flaszen zainicjował, zapraszając do swego boku młodego reżysera, jeszcze studenta, aby wspólnie poprowadzić niewielki, mało znaczący teatr na polskiej prowincji. Tym młodym uczniem był Jerzy Grotowski, który później stał się jego „nauczycielem”. Działo się to dawno temu, w roku 1959. (Eugenio Barba)

Tom niniejszy jest fragmentarycznym podsumowaniem – podsumowaniem? – wędrówki, w różnych tego słowa znaczeniach, jaką autor odbył z Grotowskim – i Grotowski z autorem. Teksty pisane na przestrzeni ponad pół wieku! Ponad połowa jest pisana z myślą o tej książce.

[…] Chronologia powstania tej pisaniny wydaje się być gwarancją jednolitości. Autora bowiem obdarzyło Przeznaczenie przywilejem – a może powinnością? – próbowania różnych w kształcie i o różnym zastosowaniu dyskursów związanych z Grotowskim. Począwszy od recenzenckiego spojrzenia na początki przyszłego mistrza w mojej ówczesnej roli „szakala” w popularnym krakowskim dzienniku, poprzez teksty niejako programowe z oficyny Teatru Laboratorium, z których pewne znalazły się pod wspólną okładką z historycznymi wypowiedziami Grotowskiego – do rozważań, dociekań i wspomnień już po wszystkim. (Ludwik Flaszen)

Ludwik Flaszen był uczestnikiem i świadkiem wielkiej epoki teatru. Współzałożyciel i współanimator Teatru Laboratorium Jerzego Grotowskiego przez cały okres jego istnienia (1959–1984). W latach osiemdziesiątych – dyrektor. Krytyk, pisarz, wieloletni partner twórczego dialogu z Grotowskim, sam został praktykiem, prowadząc doświadczenia parateatralne, warsztaty aktorskie w wielu krajach świata. Jego pierwsza książka Głowa i mur (1958) została skonfiskowana przez cenzurę PRL. Autor Cyrografu – tomu esejów i małych próz o sytuacji jednostki w systemie totalitarnym (pierwsze wydanie 1971, ostatnie – 1996, Kraków; wersja francuska – Paryż 1990). Jego tom szkiców Teatr skazany na magię (Kraków 1983) zawiera teksty oraz wykłady związane ze współpracą autora z Jerzym Grotowskim i jego udziałem w kształtowaniu twórczej doktryny Teatru Laboratorium. W roku 2010 ukazał się jego tom Grotowski & Company w języku angielskim, a w roku 2013 w języku włoskim. W przygotowaniu przekłady na języki: francuski, hiszpański, portugalski (Brazylia). Za swoją działalność artystyczną i naukową otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Turyńskiego. Od 1984 roku, po rozwiązaniu Teatru Laboratorium, mieszka w Paryżu.

POLECONE EKSPRESEM

  • Dariusz Kosiński, Grotowski. Profanacje
  • Peter Brook, Z Grotowskim. Teatr jest tylko formą
  • Tysiąc i jedna noc. Związki Odin Teatret z Polską
  • Peter Brook. Ku teatrowi pierwszemu
  • Zbigniew Osiński, Jerzy Grotowski’s Journeys to the East
  • Jerzy Grotowski, Teksty zebrane
  • Franco Ruffini, Theatre and Boxing: The Actor Who Flies
  • Grotowski – narracje
  • Spalić dom. Rodowód reżysera
  • „Książę Niezłomny”. Studium i rekonstrukcja spektaklu Jerzego Grotowskiego i Tea
  • Ludwik Flaszen, Grotowski & Company
  • Słowacki/Grotowski. Rekontekstualizacje
  • Książę Niezłomny
  • Dariusz Kosiński, Grotowski. Przewodnik
  • Renata M. Molinari, Dziennik Teatru Źródeł. Polska 1980
  • Katarzyna Osińska, Jewgienij Wachtangow – co zostaje po artyście teatru?
  • Jerzy Grotowski, Ku teatrowi ubogiemu
  • Grzegorz Ziółkowski, Guślarz i eremita. Jerzy Grotowski: od wykładów rzymskich (
  • Richard Schechner, Performatyka. Wstęp
  • Eugenio Barba, Nicola Savarese, Sekretna sztuka aktora. Słownik antropologii tea